top of page

İsviçre’de Yaşayıp Yabancı Bir Şirket İçin Çalışabilir misiniz? Vergi, Bordro ve Sosyal Güvenlik

Yazarın fotoğrafı: Knotted
Knotted
11 Kas
6 dakikada okunur

İsviçre’ye taşınmayı düşünen uluslararası profesyonellerin en sık sorduğu sorulardan biri şudur: İsviçre’de yaşarken mevcut yabancı işvereniniz için çalışmaya devam edebilir misiniz?

İlk bakışta bu oldukça basit görünür. Şirketiniz uzaktan çalışmanıza izin verir, işiniz bilgisayar üzerinden yapılabilir ve Londra, Paris, Milano, Berlin veya başka bir şehir yerine Lugano’daki yeni evinizden çalışmaya devam edersiniz. İşvereniniz, göreviniz ve hatta maaşınız aynı kalabilir.

Ancak ikamet ettiğiniz ülkenin değişmesi hukuki, vergisel ve sosyal güvenlik açısından önemli sonuçlar doğurabilir. İsviçre’de yaşamak ve fiziksel olarak İsviçre’den çalışmak, İsviçre bordrosu, sosyal güvenlik primleri, vergiler, sağlık sigortası, kaza sigortası ve mesleki emeklilik sistemi açısından yeni yükümlülükler yaratabilir.

Bu nedenle şirketinizin remote working’e izin vermesi tek başına yeterli değildir. İyi haber ise doğru yapı kurulduğunda İsviçre’de yaşayıp yabancı bir şirket için çalışmanın çoğu durumda mümkün olmasıdır.



Yabancı işvereninizi koruyarak İsviçre’ye taşınmak

İsviçre’den birkaç hafta uzaktan çalışmak ile ülkeye kalıcı olarak taşınmak arasında önemli bir fark vardır. Lugano’da bir ev kiralamak veya satın almak, belediyeye kayıt olmak ve günlük hayatınızı İsviçre’ye taşımak, İsviçre’yi yalnızca ikamet ettiğiniz ülke değil, çoğu durumda vergi ve çalışma hayatınız açısından da merkezi bir ülke haline getirir.

Bu nedenle asıl soru “Şirketim İsviçre’den uzaktan çalışmama izin veriyor mu?” değil, “İsviçre’de yaşayan bir çalışan, İsviçre’de şirketi bulunmayan yabancı bir işveren için nasıl çalışabilir?” olmalıdır.

İlk olarak göçmenlik ve İsviçre oturma izni konusu değerlendirilmelidir. AB/EFTA vatandaşları için İsviçre’ye taşınmak ve çalışmak, serbest dolaşım anlaşması sayesinde genel olarak üçüncü ülke vatandaşlarına kıyasla daha kolaydır. AB/EFTA dışındaki vatandaşlar için ise yabancı bir iş sözleşmesine sahip olmak tek başına İsviçre’de yaşama ve çalışma hakkı sağlamaz.

Dolayısıyla vergi veya payroll yapısını incelemeden önce, kişinin İsviçre’de yaşama ve çalışma hakkının doğrulanması gerekir.


Nerede çalıştığınız neden önemlidir?

Londra merkezli bir şirket için çalıştığınızı ancak kalıcı olarak Lugano’ya taşındığınızı düşünün. İşvereniniz İngiltere’de, yöneticiniz Londra’da ve maaşınız sterlin olarak ödeniyor olabilir. Fakat pazartesi sabahı Lugano’daki evinizden bilgisayarınızı açtığınızda işinizi fiziksel olarak İsviçre’de gerçekleştiriyorsunuz.

Uluslararası sosyal güvenlik sistemlerinde işverenin bulunduğu ülke ile çalışanın fiilen çalıştığı ülke farklı kavramlardır. Bu nedenle yabancı bir işveren için çalışmanız, sosyal güvenlik ve vergi yükümlülüklerinin otomatik olarak yabancı ülkede kalacağı anlamına gelmez.

Bu durum özellikle İsviçre-İtalya sınır ötesi çalışma, Almanya, Fransa ve diğer Avrupa ülkeleriyle bağlantılı hibrit çalışma modellerinde önemlidir. Lugano’da yaşayıp haftanın bazı günlerinde Milano’daki ofise gidiyorsanız, işinizi hem İsviçre’de hem de İtalya’da gerçekleştiriyorsunuz.

Belirli Avrupa ülkeleri arasındaki sınır ötesi telework düzenlemelerinde, gerekli şartlar sağlandığında ve başvuru yapıldığında, ikamet ülkesindeki uzaktan çalışma toplam çalışma süresinin %50’sinin altında kaldığı sürece işverenin ülkesindeki sosyal güvenlik sisteminin korunması mümkün olabilir. Ancak bu, her durumda geçerli otomatik bir %50 kuralı değildir.

Uluslararası çalışanlar için hangi günün hangi ülkede çalışılarak geçirildiğini gösteren doğru bir çalışma ve seyahat takvimi tutmak bu nedenle son derece faydalıdır.


İsviçre sosyal güvenliği, AVS/AHV ve ANobAG

Bir kişi İsviçre’de yaşarken yabancı bir şirket için çalışıyorsa, en önemli konulardan biri hangi sosyal güvenlik sistemine tabi olduğudur.

İsviçre sosyal güvenlik mevzuatı uygulanıyorsa, maaşın yurtdışından ödenmesi İsviçre’de sosyal güvenlik primi ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Bu noktada ANobAG yapısı önem kazanabilir. Bu sistem, İsviçre’de çalışan ancak işvereni yurtdışında bulunan kişilerin İsviçre sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yönetilmesine yardımcı olan yapılardan biridir. Kesin prosedür işverenin bulunduğu ülkeye ve ilgili uluslararası anlaşmalara bağlıdır.

İsviçre sisteminde AVS/AHV, malullük sigortası, işsizlik sigortası, mesleki emeklilik ve kaza sigortası gibi farklı unsurlar söz konusu olabilir. Dolayısıyla aynı brüt maaşın korunması, çalışan veya işveren açısından toplam maliyetin tamamen aynı kalacağı anlamına gelmez.

Geçici görevlendirme ise kalıcı relocation’dan farklıdır. Yabancı bir şirket tarafından belirli bir süre için resmi olarak İsviçre’ye gönderilen bir çalışan, şartlara bağlı olarak kendi ülkesinin sosyal güvenlik sisteminde kalabilir. Buna karşılık, kendi kararıyla kalıcı olarak Lugano’ya taşınıp İsviçre’den remote çalışan bir kişi için sonuç farklı olabilir.


Yabancı maaşla İsviçre’de vergi ve payroll

Vergi ve sosyal güvenlik aynı şey değildir. Bir konuda hangi ülkenin yetkili olduğunu belirlemek diğer konuyu otomatik olarak çözmez.

Hayatınızın merkezini İsviçre’ye taşırsanız, İsviçre genellikle kişisel vergi durumunuzda merkezi bir rol üstlenir. Maaşınızın Milano, Londra, Frankfurt veya New York’tan ödenmesi, bu gelirin İsviçre açısından görünmez olduğu anlamına gelmez.

Aynı zamanda eski ülkenizle vergi bağlantılarınız tamamen sona ermeyebilir. Yılın bazı günlerinde fiziksel olarak orada çalışmaya devam edebilir, gayrimenkul veya başka gelirleriniz olabilir. Bu nedenle ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ve kişinin gerçek çalışma düzeni dikkate alınmalıdır.

İsviçre’de yaşayan yabancı çalışanlar, oturma izinlerine ve kişisel durumlarına bağlı olarak kaynak vergisine – Ticino’da “imposta alla fonte” – tabi olabilirler. Bazı durumlarda ayrıca normal İsviçre vergi beyannamesi verme yükümlülüğü de doğabilir.

Yabancı şirketin İsviçre’de bir kuruluşu yoksa payroll için farklı çözümler mümkündür. İşveren belirli İsviçre yükümlülükleri için kayıt olabilir, ANobAG benzeri bir yapı kullanılabilir, grubun mevcut bir İsviçre şirketi üzerinden bordro oluşturulabilir veya bazı durumlarda bir Employer of Record (EOR) kullanılabilir.

EOR her zaman en iyi çözüm değildir. Ek maliyet ve üçüncü bir taraf yaratır. Aynı şekilde, yabancı iş sözleşmesine yalnızca “çalışan İsviçre’den uzaktan çalışabilir” maddesinin eklenmesi de göçmenlik, vergi, sosyal güvenlik ve payroll konularını otomatik olarak çözmez.


İşvereniniz neden sürece dahil olmalıdır?

İsviçre’ye taşınmak kişisel bir karar gibi görünebilir, ancak yabancı işveren açısından da sonuçlar doğurabilir. İsviçre sosyal güvenlik katkıları, payroll, sigortalar ve iş sözleşmesiyle ilgili yeni yükümlülükler ortaya çıkabilir.

Özellikle üst düzey yöneticiler ve ticari yetkiye sahip çalışanlarda şirketin İsviçre’de bir permanent establishment / daimi işyeri riski yaratıp yaratmadığı da değerlendirilmelidir. Lugano’daki evinden bağımsız şekilde çalışan bir yazılım geliştiricisinin durumu, İsviçre’den önemli sözleşmeler müzakere eden veya imzalayan bir yöneticinin durumundan farklı olabilir.

Bu nedenle İsviçre’ye relocation planı, uzun vadeli kira sözleşmesi imzalanmadan veya aile taşınmadan önce HR ve işverenle görüşülmelidir.


Sağlık sigortası, kaza sigortası ve emeklilik

İsviçre’ye taşınırken yalnızca maaş ve vergilere bakmak yeterli değildir. İsviçre’de ikamet eden kişiler için genel kural olarak zorunlu İsviçre sağlık sigortası geçerlidir; belirli uluslararası durumlarda istisnalar bulunabilir.

Yabancı işveren tarafından sağlanan özel sağlık sigortası, İsviçre’deki zorunlu sağlık sigortasının otomatik olarak yerine geçtiği anlamına gelmez. Ayrıca kaza sigortası ve mesleki emeklilik de ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Bu nedenle Londra, Milano, Paris, Frankfurt veya başka bir şehirden Lugano’ya taşınırken yalnızca brüt maaşı karşılaştırmak doğru değildir. Sağlık sigortası, sosyal güvenlik, emeklilik, bonuslar, yan haklar ve döviz kuru riski birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin maaşınızı EUR, GBP veya USD olarak almaya devam ederken kira, sağlık sigortası, vergiler ve günlük yaşam giderlerinizi CHF olarak ödüyorsanız, İsviçre frangına karşı kur riski de finansal planlamanızın bir parçası haline gelir.


İtalya, Almanya, Fransa, İngiltere ve ABD’den işverenler

Ticino’ya taşınan kişiler için en sık karşılaşılan örneklerden biri İtalya’dan İsviçre’ye relocation durumudur. Milano’da yaşayan ve İtalyan bir şirket için çalışan bir kişinin Lugano’ya taşınıp haftada dört gün İsviçre’den, bir gün Milano’daki ofisten çalışması yaşam tarzı açısından küçük bir değişiklik gibi görünebilir.

Hukuki açıdan ise uluslararası bir sınır aşılmıştır. İkamet, çalışma yeri, vergilendirme ve sosyal güvenlik durumu değişebilir. Bu nedenle İtalya-Svizzera ilişkileri gerçek bir sınır ötesi çalışma durumu olarak değerlendirilmelidir.

Benzer prensipler Almanya ve Fransa için de geçerlidir. İsviçre ile AB/EFTA ülkeleri arasındaki sosyal güvenlik koordinasyonu hangi sistemin uygulanacağını belirlemek için kapsamlı bir çerçeve sunar.

Brexit sonrasında İngiliz vatandaşlarının İsviçre’ye taşınması konusunda göçmenlik ayrıca değerlendirilmelidir; İngiliz vatandaşları artık yeni bir relocation açısından AB/EFTA vatandaşlarıyla aynı serbest dolaşım statüsüne sahip değildir.

ABD merkezli bir işveren söz konusu olduğunda ise İsviçre-ABD sosyal güvenlik anlaşması, Amerikan payroll sistemi, emeklilik planları ve özellikle ABD vatandaşları için devam edebilecek Amerikan vergi ve beyan yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.

Dolayısıyla işverenin bulunduğu ülke, İsviçre’ye taşınan kişinin milliyeti ve çalışma modeli kadar önemlidir.


Freelancer veya İsviçre şirketi kurmak çözüm mü?

Bazı yabancı işverenler, İsviçre’de çalışan bir kişiyi bordroda tutmanın yaratabileceği ek yükümlülükleri gördüklerinde çalışanı bağımsız danışmana dönüştürmeyi düşünebilirler.

Ancak bir çalışanı sözleşmede “freelancer” veya “consultant” olarak adlandırmak onu otomatik olarak bağımsız çalışan yapmaz. Kişi aynı şirket için, aynı yönetici altında, aynı görevleri ve aynı çalışma düzenini sürdürüyorsa sahte bağımsız çalışma riski ortaya çıkabilir.

Bir başka seçenek İsviçre’de şirket kurmak olabilir. Bu çözüm, kişi gerçekten girişimci olmak, birden fazla müşteri edinmek ve İsviçre’de bağımsız bir iş geliştirmek istiyorsa anlamlı olabilir. Ancak yalnızca payroll sorununu çözmek amacıyla şirket kurmak gereksiz karmaşıklık yaratabilir; çünkü muhasebe, vergi, sosyal güvenlik, şirket yönetimi ve potansiyel KDV yükümlülükleri de ortaya çıkar.


İsviçre’ye taşınmadan önce doğru planlama

İdeal yaklaşım, işvereninizden kalıcı relocation onayı istemeden önce yapının nasıl çalışacağını anlamaktır.

Öncelikle milliyet, İsviçre oturma izni ve çalışma hakkı değerlendirilmelidir. Ardından yıl boyunca fiziksel olarak nerede çalışacağınız belirlenmeli; sosyal güvenlik, ANobAG, Swiss payroll, İsviçre vergileri, sağlık sigortası, kaza sigortası ve emeklilik konuları analiz edilmelidir.

Şirketin zaten bir İsviçre iştiraki varsa bu durum süreci önemli ölçüde kolaylaştırabilir. Üst düzey yöneticiler için permanent establishment ve şirket vergisi risklerinin de ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Ancak bu profesyonel yapı netleştikten sonra Lugano’da ev bulma, belediye seçimi, banka hesabı açma, sağlık sigortası, okul ve aile relocation’ı gibi pratik konulara geçmek daha güvenlidir.


Ticino’da yaşarken uluslararası kariyerinizi sürdürmek

Doğru yapı kurulduğunda İsviçre’de yaşayıp yabancı bir şirket için çalışmak son derece cazip bir çözüm olabilir. Londra, Milano, Paris, Frankfurt veya New York’taki kariyerinizi ve profesyonel ağınızı korurken kişisel ve aile hayatınızı Lugano’ya veya başka bir İsviçre şehrine taşıyabilirsiniz.

Remote working bunu teknik olarak kolaylaştırmıştır, ancak uzaktan çalışma sınırsız bir “borderless employment” anlamına gelmez. Vergi, sosyal güvenlik, göçmenlik ve iş hukuku hâlâ fiziksel olarak nerede yaşadığınıza ve çalıştığınıza bağlıdır.

Knotted, uluslararası profesyonellere ve ailelere Lugano, Ticino ve İsviçre’ye relocation sürecinde yardımcı olur. İsviçre oturma izinleri, yabancı işverenle remote working, payroll, ANobAG, sosyal güvenlik, vergi, sağlık sigortası, bankacılık, ev arama ve taşınmanın pratik yönlerini koordine ediyor; gerektiğinde vergi, hukuk ve iş hukuku uzmanlarını sürece dahil ediyoruz.


İsviçre’ye taşınmayı planlıyorsanız, mevcut ikamet ülkeniz, milliyetiniz, işvereninizin bulunduğu ülke, şirketin İsviçre’de bir kuruluşunun olup olmadığı ve İsviçre’den yaklaşık kaç gün çalışacağınız başlangıç için en önemli bilgilerdir.

📲 WhatsApp: +41 76 771 30 22

📧 E-mail: info@knotted.ch

İşvereniniz yurtdışında kalabilir ve hayatınız İsviçre’ye taşınabilir. Önemli olan şunu anlamaktır: İsviçre’de yaşamaya ve çalışmaya başladığınız andan itibaren İsviçre de iş ilişkinizin bir parçası haline gelir.

 
 
 

Yorumlar


81d45610-c248-4c52-b67e-514d932f5d97.png
  • LinkedIn
Knotted Sagl

Whatsapp

+41 76 771 30 22

Via Gismonda 8

CH - 6850 Mendrisio

Subscribe Now

Thanks for subscribing!

©2035 by Knotted Sagl. Powered and secured by Wix

bottom of page